De kraamperiode: Baby

Je kindje

Hieronder vinden jullie een aantal zaken waar je mee te maken gaat of kunt krijgen als je net een baby hebt gekregen. Het gaat om zowel een aantal praktische zaken als om veel voorkomende kleine probleempjes bij pasgeborenen.
 

Hielprik en gehoorscreening

Binnen ons werkgebied wordt het grootste gedeelte van deze screening uitgevoerd door medewerkers van Thebe Kraamzorg. Uitzondering hierop is het buitengebied dat valt onder de regio waar het consultatiebureau wordt beheerd door Thuiszorg West-Brabant (buitengebied Noordhoek/Standdaarbuiten).
 
Wanneer je kraamzorg ontvangt van een particulier kraamcentrum, kan de kraamverzorgende met de juiste organisatie contact opnemen zodat jullie kindje tijdig is aangemeld. (zie ook onze brief voor de kraamverzorgster)
 
Bij verblijf in het ziekenhuis de eerste dagen wordt de hielprik in het ziekenhuis uitgevoerd, de gehoorscreening vindt dan op een later moment thuis plaats. 

Voor meer informatie over de hielprik en de gehoorscreening kun je kijken op; www.rivm.nl, onder thema’s kun je preventie ziekte en zorg aanklikken en daaronder vind je screeningen bij pasgeborenen. 
 

Navelstompje

Na de bevalling wordt een navelklemmetje op de navelstreng geplaatst. Dit klemmetje blijft in principe op het navelstompje zitten totdat deze er na een aantal dagen indrogen afvalt. Het kan voorkomen dat het klemmetje net wat vervelend zit met het verschonen, in dat geval kan het klemmetje met een speciaal tangetje door één van ons worden doorgeknipt. Bij het indrogen kan een wat minder prettig ruikend geurtje ontstaan, dit is normaal. Belangrijk is dat de huid rondom het navelstompje niet vurig rood is of wordt. Mocht dit wel zo zijn, neem dan contact met ons op. 
 
Gebruik geen alcohol of speciale poedertjes om het navelstompje sneller te laten indrogen, op deze manier kan je de natuurlijke bacteriële flora verstoren. Probeer zoveel mogelijk van het navelstompje af te blijven, het gebruik van een gaasje of navelbandje wordt ook afgeraden (dit kan nat worden van urine). Het stompje valt er zonder manipuleren echt vanzelf af. Na het afvallen ontstaat er een nieuw dun laagje huid wat bij het afdrogen wat makkelijker kan bloeden. Ook bij het verschonen kan er een beetje (oud) bloed aan de binnenkant van de luier zitten. Dit is niet erg, vergelijk het maar met een klein korstje op je arm wat je openkrabt. Wanneer het stompje echt bloed (je ziet dan een helderrode bloedvlek) moet je contact met ons opnemen. Als de luier of een gaasje wat vast zit aan het stompje of aan het naveltje kan je een beetje water gebruiken om het los te weken. 
 

Afvallen en groeien

In de eerste paar dagen zal elke baby altijd wat gewicht verliezen. Dit komt omdat een kindje meteen na de geboorte van alles opeens zelf moet doen zoals ademhalen en zichzelf op temperatuur houden. Dit kost energie. Daarnaast moet een baby ook leren drinken. Een maag van een pasgeboren baby is nog erg klein (ongeveer zo groot als een knikker), er kunnen dus in het begin nog geen grote hoeveelheden voeding naar binnen.
Kortom ook jullie baby zal wat af gaan vallen. Natuurlijk houden wij in de gaten dat het niet te veel wordt, daarom wegen we jullie kindje elke dag. Tussen de 3 en 5 dagen na de geboorte gaat jullie kindje weer groeien. De hoeveelheid die een kind groeit kan nogal verschillen. Minimaal willen we dat een kind 100 tot 150 gram per week groeit. Meer mag altijd. Je kunt de baby na de kraamweek geen wegen op het inloopspreekuur van het consultatiebureau. In zevenbergen is dit op donderdag van 13.30 tot 14.30 uur. In Klundert op maandag van 13.00 tot 14.00 uur, in Lage Zwaluwe op maandag van 9.00 tot 9.30 uur en in Fijnaart op woensdag van 13.00 tot 13.30 uur 
 
Download document: Beleid 10% afvallen

Download document: Beleid bij bijvoeden

Ooievaarsbeet

Sommige baby’s worden geboren met een zogenaamde ooievaarsbeet, dit ziet eruit als een rode verkleuring van het voorhoofd. Soms kan je deze plekjes ook vinden in de nek ter hoogte van de haarlijn of op de oogleden. Dit wordt veroorzaakt door een soort kluwentje bloedvaatjes die net iets verwijd zijn en is volstrekt onschuldig. Na verloop van tijd worden deze vlekken steeds lichter. Bij veel baby’s is het rond de 6 maanden niet meer te zijn, voor sommige kindjes duurt dit nog wat langer. Wanneer je kindje boos is of zich heel druk maakt kan de verkleuring wat roder worden. Erfelijkheid lijkt wel een rol te spelen, want vaak vertellen ouders dat een eerder geboren kind ook een ooievaarsbeet had of blijkt 1 van de ouders deze zelf te hebben gehad.
 

Geel zien

Bijna alle baby’s gaan in de loop van het kraambed wat geel zien. Dit heeft te maken met het bilirubine (=afbraakstof van de rode bloedcellen) wat na een aantal dagen gaat circuleren. Dit bilirubine geeft een gele verkleuring wanneer dit in de huid wordt opgeslagen. Tot op zekere hoogte is dit bilirubine onschadelijk, zit er teveel bilirubine in het bloed van de baby dan kan dit op den duur wel schade geven. Daarom houden wij dit altijd goed in de gaten. De kleur van de baby wordt iedere dag door de kraamverzorgster bekeken en genoteerd in het zorgdossier. Bij twijfel of de baby te geel ziet, kan de kraamverzorgster altijd contact met ons opnemen. Er kan door ons een bloedafname geregeld worden die thuis plaatsvindt om te bepalen of er teveel bilirubine aanwezig is.
 
Mocht er sprake zijn van een te hoge waarde zullen wij contact opnemen met de dienstdoende kinderarts voor overleg. Afhankelijk van de waarde kan dan besloten worden het kindje thuis te houden en de volgende dag een herbepaling te laten doen. Een enkele keer is het noodzakelijk om de baby op te nemen voor behandeling met lichttherapie. De baby komt dan onder een blauwe lamp te liggen waardoor het bilirubine sneller wordt afgebroken.
 
Het te geel zien komt wat vaker voor bij een bepaalde combinatie van bloedgroep (moeder-kind). Ook zie je het net wat vaker bij vroeg geboren kindjes of baby’s die met behulp van een vacuüm ter wereld zijn gekomen.
 

Het hoofdje na de geboorte

Tijdens de bevalling past het hoofdje van jullie kindje zich aan het bekken aan. Tussen de schedelnaden zit beweging en die kunnen dan ook een stukje over elkaar heen schuiven. Als gevolg hiervan zie je vaak dat een pasgeboren baby een “toeter” op zijn achterhoofd heeft zitten. Vaak zit daar door alle druk bij de bevalling ook wat vocht bij.
 
In de eerste uren en dagen na de bevalling zullen de meeste hoofdjes weer mooi rond worden en zal het vocht verdwijnen. We onderscheiden 2 soorten bulten op het hoofdje van de baby. Beide zijn onschuldig.
  1. Het caput succedaneum: Deze bult zit meestal midden op het achterhoofd maar kan overal op de schedel zitten. De bult zit over de schedelnaden heen en verdwijnt binnen een paar dagen
  2. Het cefaal hematoom: Dit is een bult die veroorzaakt wordt door een bloeduitstorting (blauwe plek) tussen het schedelbot en botvlies aan de buitenkant. Deze bult gaat niet over de schedelnaden heen en het duurt soms wel weken tot maanden voordat deze bult helemaal verdwenen is, omdat het lichaam de blauwe plak moet wegwerken.

Slapen

Een pasgeboren baby heeft nog geen dag en nacht ritme. En daarnaast heeft een baby erg regelmatig voeding nodig, ook ’s nachts. Toch slapen de meeste baby’s 18 tot 22 uur per dag. Het er ’s nachts uitmoeten voor je baby is dus heel normaal maar kan wel erg vermoeiend zijn. onder het kopje slapen en baby's kun je veel meer informatie hierover vinden

Lichaamstaal baby

Een pasgeboren baby geeft met behulp van lichaamstaal aan wat hij/zij wil of hoe hij of zij zich voelt. Bijvoorbeeld smakken en zoeken met het mondje betekent honger. En als hij/zij krijst met gebalde vuistjes dan gebeurd er iets wat hij/zij niet leuk vindt. Zo zal ook jullie kindje dingen aangeven. Het kost tijd om de lichaamstaal van jullie kindje te leren kennen. Door goed te kijken en te luisteren naar je kindje zul je steeds meer ontdekken wat je baby wil zeggen.
 
Als je hier meer over wilt lezen kijk dan op de website: www.stichtinglichaamstaal.nl
 

Onrust baby

Elke baby zal van tijd tot tijd onrustig zijn. In zo’n onrustige periode huilt een baby meer, valt niet goed in slaap en wil eigenlijk alleen maar vast gehouden worden. Als je baby onrustig is ga je eerst na of er een duidelijke oorzaak is zoals honger, een vieze luier of bv darmkrampjes. Lang niet altijd zul je zo’n oorzaak vinden. Er bestaan namelijk ook veel onduidelijke redenen voor onrust zoals een wat moeizame bevalling, te veel bezoek, geëntertaind willen worden etc. Veel baby’s zijn in de avonduren en vroege nacht onrustig. Dit is wel eens lastig omdat je zelf dan ook moe wordt. Vaak vragen baby’s dan ook om meer voeding, hier kun je zeker aan toe geven. Meestal zal de onrust na de volgende voeding weer verdwijnen en gaat de baby gewoon slapen. Is je baby erg onrustig en vertrouw je het niet praat er dan met ons over tijdens de kraamvisites. Soms is er wel eens wat extra’s nodig om je kindje beter in zijn/haar vel te laten zitten.
 

Krampjes

Heel vaak hebben pasgeboren baby’s in meer of mindere mate last van darmkrampjes. De darmen van een baby hebben in de baarmoeder niet kunnen oefenen om voeding te verwerken. Darmkrampjes herken je aan het huilen van de baby, vaak na een voeding waarbij het trappelt met de benen. Vaak zie je dat het huilen afzwakt of stopt en dan ineens zal de baby weer hard en boos huilen (er is weer een nieuwe kramp). Kort gezegd: komen de krampen door onrijpheid van de darmen. Maar er zijn andere dingetjes die meespelen. Een advies om de krampjes bij jullie kindje te voorkomen is specifiek en zullen wij tijdens onze visites geven. Maar heeft je kindje nu krampjes, dan helpt het om hem/haar vast te houden met een gebogen rug. Houdt een warme hand op het buikje en masseer daar lichtjes (zacht ronddraaien). Vaak komen de krampjes wel steeds terug, maar zullen ze op den duur afzwakken. Als je het gevoel hebt dat dit niet helpt zou je ook de baby in bad kunnen doen (alleen als je weet hoe dat moet). Krampjes zijn met name heel erg zielig voor je baby, maar ze kunnen gelukkig geen kwaad.
 

Consultatiebureau

Aan het einde van het kraambed wordt het een en ander aan papierwerk door de kraamverzorgster afgehandeld. Ook regelt zij de aanmelding van de pasgeborene naar het consultatiebureau. Na het doen van de aangifte wordt ook altijd een melding naar het consultatiebureau gedaan, dus bij langdurige zorg in het ziekenhuis zal de wijkverpleegkundige ook vanzelf contact met de ouders opnemen. Over het algemeen zal de wijkverpleegkundige haar eerste controle combineren met een huisbezoek rond dag 8-14 na de bevalling. De consultatiebureaus in onze regio worden door Thebe aangestuurd, m.u.v. de bureaus in Standdaarbuiten en Fijnaart (hier valt Noordhoek ook onder). Daar wordt het consultatiebureau door Thuiszorg West-Brabant aangestuurd.
Het consultatiebureau blijft in beeld totdat een kind 4 jaar oud is en zij vervolgen de ontwikkeling, groei en bijv. vaccinaties. Je kunt bij hen terecht voor vragen over voeding, opvoeding, etc.
 
Meer informatie over het consultatiebureau: www.thebe.nl doorklikken op opgroeiende kinderen; of www.thuiszorgwestbrabant.nl doorklikken op opgroeiende kinderen.
 

Luke Andrew Isaac

11-06-2017